Panahon sin radyo

An radyo sadto, saday na kahon-kahon na rektanggulo, na may upat na siki nan an gi-uluhi, garap’tan na sugad sin sa maleta. May birikan na badi duwa; an hanapan sin istasyon, nan san pakusugan o paluwayan. Sa likuran san radyo, may abrihan na malin sikreto. Pagkaabrihi mo, matangbara sa imo an butangan sin bateri, nan san mga kable na malin pino na bituka, nan san mga aparato. Di’ man ‘gud puno an sulod san radyo. Kun akay pinadako, badi patayo-tayo man ha’k san parahimo.

An unahan san radyo, malin henero na may lastiko, na natawol-tawol kun nagtatagubtob an nagtutunog na radyo. Dini an mga birikan, mahod sa to’o na dapit.

San nayntintaklaon, radyo pa an palabyaw sa balay, pwera sin madlos na iburulang, o san ataman na kulasisi sa hawla. Kun inlulungtod ini sa mesita, may mantel sa irarom. Mahod dinidirig ini kun naghihimaturog, mag-daraga, mag-soltero, o kun nano…

Kay sugad sin may madyik an radyo. Hali sa sulod san kahon-kahon na may bituka na mga kable, nababati an barasketbol nira Guidaben nan Snake Jones, an paborito na kanta na maluway nan makahihibi, an pasuruhay sa mga drama na pambihira kay mumungon an bida nan makurihon an kontrabida, an mga adbays san mga inpapadarhan sin surat manungod sa problema, nan san mga kanta na rinikwes, para kun ku’an…, Isang babalikan, isang iiwanan

Kaupod an radyo sa hurunglon. Kun nanampaling na an kontrabida sa drama, nalaksion an pagpaldiyas nan pagpahot. Kaupod ini kun bulanon, san mga parainom na wara iirinom; sa pamati san uyag sa Araneta: Tito Varela takes a shot… Very good!

Panahon yadto na nakakablit nan naguguyok an imahinasyon san parabati; kay kun diri, paano iisipon an kamutangan san bida san tampalingon sin kusugon, an hitsura niya san in’gugunitan, nan indadagnas sa tinampo? Umm! Pak! Maldita kkahh! Aray! Walanghiya ka! Hu hu hu…

Radyo an ipurukaw kun aga, pangontra sa unog, pangarat sa na’budlay pa, labi kun pinakurarat na si Yoyoy san Magiksirsays tayu tuwingumaga, tuwingumaga, tuwingumaga…

Sa panirum-sirom, radyo an nag-aaling san isip kun naghuhuyop san tayhop sa in-uuraw na gatong, A tear fell, when I saw you, in the arms of someone new

Kun Domingo, boses san radyo an nag’ngangarahab, nag-aanunsyo san karantahan, batog sa interbyu san anawnser, hasta sa pagkaranta, nan paggahoy san mga nanggana… Badi kada sayo na nagbabati, nasa imahinasyon na nagkakanta man siya, san paborito niya na kanta, na daghanon an naruyag nan punalakpak, nan siya an gunana. Badi dini, sa humot na ini, nagbatog an karuyagon niyan sa karaoke. Kabilimbiriran ng lula, wag lang irinom ng sirbisa…

May mga oras ako sa radyo. Kun iba na adlaw, sa NU 107, sa mga kanta na alternatibo nan diri patunugon sa mga jukebox nan barayle. Kun Domingo, sa irarom sin ratiles, nagbabati sa RJ AM, kun Ed Piczon, na di’ man hamok ngay’an komentador sa basketbol, kundi sayo man na dj. Sa kaniya nadiskubre an sugad kun Ricky Nelson, nan san kanta na  Some people call me a teenage idol, some people say they envy me, I guess they got no way of knowing, how lonesome I could be…

Dahil sa popularidad san radyo, daghan an nagkakararaot. An first aid sin radyo na pasmado, kiligo, o tapi-tapi. Kun diri tumunog, kusog diyo na tampaling. Kun diri pa, dinadara na sa parahingayad.

Mayad ngani an Bulusan kay mayon sadto sin matiyagaon maghingayad. Kunuwa pa pwesto doon sa Central, sa kahampang nira Ponga, kaabay san karihan sa kanto, darahan sin raot na radyo si Jesus na Dancalanon. Sa mga istante niya, yadto an mga dismayado nan nabungol na radyo, mahod nagkaluwas an mga bituka. Sa kaniya lamesa, mahod nagkukuti-kuti si Jesus, o indudupo sa talinga an radyo, inbabati kun naghahangos pa. Mabooton yadto si Jesus; may bansil siya, nan armikat an buklis.

May lunabay na malang’og. May pinalid na balangaw na itom an kolor. Unuran sin tayum. Unabot an telebisyon. Una, puti nan itom. Naging teknikolor. San wara pakaabot dini, kinutayan sin halabaon na kable hali sa Gubat. An iba, naruyag sa betamax. Piniriliw an radyo na kahon-kahon. Natukalan kadali sin kasit. An tibi an wara niyan pamunay; sugad sin karabaw na di’ na ngani pinalab’og. Nag-uungal an tibi maski an tagbalay, yadto, nangaro-aro, sa dapog, o maski nanaribo sa banyo. Maski di’ nag-iimod, babation hamok an tibi; ini na an bag’o na radyo.

‘Naano ngay’an si Tito Sotto, ha?’

‘Diin mo man kabati?’

‘Diin pa, di’ sa tibi?’

‘Akay man abyerto an tibi, yadto ka man uga’ng sa dapog?”

‘Hmp, gusto ko man ha’k an may inbabati, na’ngirhat ako mag-imod… Pagku’an marabak ko pa yun…’

‘Sin’o…?’

‘Hmp, daghanon do’n…’
___________________________
Retrato tabi ni Alma Jane Gamil. Salamat po.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s