Kudót, kutís, suklát

Di’ pa awát, maski an malilimutón, madali pa makadumdóm, san an mga akusado sin sala, nangruluya an lawas. Sira Erap, Corona, Arroyo, Napoles, nagkaparádad. Si Jinggoy, bunugtáw an sugbóng. Si Bong, riniyók-riyok. Si Dyani, gunurang. Kaya namágpaaram sira sin pag-ulì, pagpabulóng nganyan, ipamutang wara sin doktor sa presuhán. An iba, sinakit maglakáw, kaya nag-wheelchair. Si Guyâ, binantingán pa an liog.

Syempre, mamagpakaluluoy sira. Kun sayudan an mga retrato, mamagpakaluluoy. Kun batión an kurágwang san mga abogado nira, sira nganyan, mamagpakaluluoy nag’ud.

Malín intiro sa atò, naluoy; kita na nasyon na maluluy’on. Malà si Erap, maski nasintensyahan sin plunder, pinatawad, pinakandidato gihapon, nan diyo pa paganahon gihapon: kay nagkaruluoy. Kun Corona, na wara karaw’ay san pagiging midnight appointee bilang Tsip Dyastis nan pagrirong san ungod na yaman, san mamatáy, bigla nagkaruluoy; pinasakitan nganyan, inapí.

Wara madaóg sa pagiging makaluluoy ni Guyâ: di’ nakalakáw, may banting pa an liog. Ugaring, san intiro na naluluoy, may sayo na nakiglaín, na bagaw, ‘E ano?

Surumaton ini sadto ni Conrado de Quiroz, sa kolum niya sa Inquirer. An panurat niya, iba man ‘gud an harang. Kudót na malin latób. Suklát na malin sampilong. Kutis na malin batitók. Di’ siya nahadok. May nakipaunit kaniya na an ngaran, Antonio Abaya. Malà kay sugád sin palaksi’an sin huyam nan sin kihát; palanat sin sihì nan sin sayáw; o pataruman sin umál nan sin labaha. Si Abaya an huyam nan an sihì. Si de Quiroz an labaha, Sa uyam ada, ginahoy na’k  niya si de Quiroz na komunista.

An pagbasa kun de Quiroz, malin pakaagí sin relihiyon, pagkabolóng sin hulás-hulás, o pakabatî sin pambihira na kanta: may dará na kapatasán sa intutumús-tumos. Di’ man siya namadil, o nangmumúda, o nanghuhúmot…

Awát na an pagparasurat ni de Quiroz. Malin di’ pa sadto uso an troll nan fake news. Kun naabót niya, ambot baga kun pan’o niya gagamiton an harang niya dini sini sa ramok niyan, nan badi ibayabáy, na may ikatoló ngay’an siya na mata, o baynte an guramóy niya?

Pinangpiliw na an mga palusót na wheelchair. Hinubà, tinapok na an banting sa liog. Kunusóg na gihapon an gusngáb. Lunihis an panahon sin paglaom na may magbabasól o mag-aayò sin dispensa. Namagpakabuhì na an iba, nan an iba pa, naghuhulát na’k ada san masunod na dayaw.

Si de Quiroz, wara na pagsusurat sa Inquirer, tunà na rumaot ada an pamatì. Ambot kun may nalo’oy man kaniya, o nagpadara sin burak. Kundi, kun ikumparár sa kadaghan sa ato, mas mayad ngani siya. Kay san kaya pa niya, san angayon pa, nag-uná na siya pagkudót, pagkutís, nan pagsuklát. Kun niyan na bagaw san mga huwes, wara man nganyan pangalit si Guyâ, badi sabihon gihapon niya, ‘E, ano?
_______________________
An retrato tabi, halì sa internet. Salamat po.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s