Guyúd-guyód san hangin

Run, well run in your skin
Look what the wind just blew in

– Thin Lizzy, Look What The Wind Blew In, 1971

May natarúp’akan an mga syentipiko na bag’o na lahi sin katawohan, na inuuntalian sin kaung’dan. Ini nganyan na lahi,  pwede makaraot san kakayahan san Kinab’an na maipadagos an buhay.

An pag-imbestigar, na hinimo san Unibersidad san Minnesota, kinila an agresibo na klase sini na mga tawo na habo sin kaung’dan o nano man na kinaadman na pwede man kunta mahinguro, kaya daghan na syentipiko an na’mungnan kay diri maadman kun paano ini aatuhan.

‘Ini na klase sin mga tawo, nasa kanira intiro na kakayahan na mag-ako nan maghimay sin kinaadman’, bagaw ni Davis Logsdon, sayo san mga syentipiko na nag-ambag sa pag-adal. ‘Ugaring, tinubuan sira sin panagang na naghimo sini na mga kakayahan na maging inutil nan wara na nag’ud sin data’.

An makahahaghag pa, bagaw ni Logsdon, ‘habang nagdadaghan an kaung’dan, nagkukusog man lalo an kanira pagtuklang sa pakasabot’.

Maski di’ pa nira nasasabutan sin mayad kun pinaano sini na klase sin mga tawo na masayum’an an kaung’dan, an tangkod san mga syentipiko, nakahimo sira sin kakayahan na abungan an kinaadman sa pagbati pa hamok, bag’o pa makasangpot sa hutuk. ‘Nabalewara nag’ud an bilog na pakasabot sin sayo na tawo’, bagaw ni Logsdon.

Maski pinatotoohan na nira an insasabi sini na pag-adal, naglalaom pa gihapon si Logsdon na magluya an maraot na uruy sini na mga tawo na habo sin kaung’dan, sa maabot na panahon. ‘Batog pa hamok ini na amo pag-adal, pero basi pa mag-ako gihapon sira sin kaung’dan kun wara na sa lugar nira sin pagkaon, tubi nan hangin na malinig,’ bagaw niya.
– Pinalis hali sa artikulo ni Andy Borowitz, The New Yorker, Mayo 12, 2015

_________________________________________
An paglabay sa atmospera san kinab’an sin sayo na pangyayari na gunumok sa normal na kamutangan, sinambit sa pelikula na Maximum Overdrive, 1986. Dini, nalabayan san pagtaririk san kinab’an an ikog sin pahali na kometa. Dahil sadto, an mga bagay na wara buhay, kasi mga makina, nabuhay, nan unisog kakontra an tawo. Isipa an vending machine na mangrarabak san mga tinda ‘niya’ na coke sa lata, trak na mangbubukod sin tawo nan ataman na hayop, hairdryer na gugunitan ka hasta mahulkab an panit mo…

Ambot kun nangyayari na ini, o ini na nangyayari, na an sintomas na’reparo hamok sa borotohan nan sa social media na naging anti-social, dara hamok sin ikog sin kometa o anghit sin bulálakaw, o bang’og na guyod sin hangin. Kay diri aram an gikan, masasabutan kun an reaksyon san kadaghanan, pagkahadok.

Kaya ada nagwuwutwot an kanta:

dulagí, dulagí
sa iraróm san imo panit
im’da an dinará diní
san huyóp na lapnít
______________________________
Retrato tabi ni Alma Jane Gamil. Salamat po.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s