Pagtuklin

15216155_1273098029430022_1949263553_oAnd the heretics beg to be heard
but the savior’s on tour for the week.
Salvation is found in his word
if only he’d learn how to speak.
– Don McLean, Magdalene Lane, 1969

Kun habo mag-ato, an napipihig, nan san natutumus-tumos, nan san inyuyuga-yuga, angay man kunta magsayuma o magsurumaton sin, ‘Hoy, pagkunong so’n…! Sala yo’n!’ Ugaring, an hinihimo, natumparing, o naubo, o kinakagat an bag’ang, o nasugad, ‘Bahala na an diyos sa iyo…’ Kun iba na, natataod-taod magsimbag an diyos, hasta sa an mga diyos-diyosan, nagdaraghan pa, nan nagdarangba lalo.

Mayad nganyan an mapagpakumbaba, kay binibiyayaan. Ma’o man an nagpapatawad, nan san nagmo-move on. Diri ha’k ada nahilwas, na ‘Magpasalamat kita sa mga sugot, kay nasusukol an ato pagtubod nan pagsunod. Utang ta sa mga abusado an kusog san ato pagpakumbaba. Ipangadyi ta an mga makalit, kay sira an dahilan san ato pagtios, nan posible pakasakat sa langit. Lugod dumaghan pa an mga kriminal, basi dumaghan man an mga biktima na makaabot sa paraiso…’

Kun sugad, diyos man gihapon an naghimo san pagtios san paratubod? Kun sugad, ungod, nan angay tubudan, an sabi san demonyo na, ‘Diyos an may kagustuhan na ibutang ako dini sa pwesto…’?
_______________________________
Retrato tabi ni Alma Jane Gamil. Salamat po.

Advertisements

An namundö

SONY DSCSangtaon an iharanda mo… Taon-taon yun inhihirimo… Akay wara ka nag’ud pakatagama? Mala yo’n, ho… Niyan, diin kita mangawat sin iparasahe, di’ na ig-upod an ibarakal kandila…?’ Malin nagbubungyod kaniya ini na pangisog san asawa san sayo na adlaw pa hamok. Labi niyan na harani na siya sa kamposanto, malin may tagubtob an tingog sa kaniya dubdob.

Mayad ngani kay may nadalago-dago sa mga kakila. Naamot an kaniya kaipuhan na halaga. Niyan, uya siya. Mabisita san mga nauna na sa kanira pamilya.

Nginarat pa siya sa naab’tan. Nadumduman niya an urughoy sa dalan, na malin namagyuga-yuga ugaring, di’ man nangumusta. Apisar wara na sin katawohan dini, an nagkikiwa na hamok, an mga higot na kanding na sa kaarabay, an mga tumpok sin udo sa ibabaw nan ulut san mga pantyon. Pwera so’on, an tunangbara kaniya, an mga basura san nakaagi na pista: mga tuda na pagkaon, mga plastik nan nalulupa na klabira sin mga korona, mga pinut’san, nan nagkurudat na turo sin kandila.

Naagihan niya an inhahanap. Tuom niya an lugar, na di’ pa man nag’ud na’awat. Kay kun diri, kun naglaom hamok siya sa nakaukit sa mga lapida, di’ niya maaagihan, kun natahuban na sin basura. Punuyungko siya. Sinayudan an mga nakasurat sa uluhan san mga linubngan. Sugad sin insyerto na ma’o man nag’ud yadto an tuyo niya.

Pinanghali niya an mga ati nan rap’ok. Kun diin man niya pang-itsahan, wara na siya pagreparo. Linuwas niya an dara na duwa na isperma nan pinugkutan. Pinaturo sa patugbusan, nan didto pinakupot an may pugkot na kandila.

Nag-iimod siya sa mga linubngan na binisita. Nalabay pa’k an pista, malin nganaon an ramok nan ati. Kun diri pa hamok mahawan, miserable nag’ud an hitsura san lugar.

Nangalagkalag siya. Winahi san imod an palibot; an nanghumpilad na mga linubngan na suhi-balintok an pagkapamutang, may patalikod sa agihan, may balagbag sa dalan. Kulang na hamok na may patugbuson na pantyon. Sa palibot mayon pa sin mga saragday na balay-balay. Naisip niya, sugad sin bakasyunan o pahayahayan.

Maski diri kanira, may nadudumduman siya na hiribi kun may minatay sa pamilya. Damag na malin inpapaknit, ungal na abot sa langit. ‘Ay, baba’adiiiiiiiiiiiw, Ludovico… Hummmmmmm, ak-khay binayaan mo kameeeeee? Marasha ka paaaaaaa….’ May nagliligid-ligid, may nangurusay-kusay. May insusuruhay, kay malukso na sa ukad.

Niyan, sa paghulat niya na mapapa an pinugkutan na isperma, malin diri naangayan ini na mga damag san binilin na kamutangan sa pamunayan san mga tinala pa hamok san kapistahan. Malin ungal uga’ng sin karabaw an katunog. Malin buaya ugaring na nagwawaradag-wadag an in-aragubay. Di’ na naiimod an mundö. Malin an minatay, naging palusot sin karaging nan tarangway.
_____________________________
Retrato tabi ni Alma Jane Gamil. Salamat po.

An paglusad san mga anghel

12380912_1042013065871854_55085702_oAram ko ‘gud kun kan’o namaglusad an mga anghel…’

‘Ma’o? Kan’o man, aber…?’

‘Kun… maduru-dampog an kahaponon, na kalmado diyo… nan bihira na an tawo sa tinampo…’

‘Aw, ma’o? Kay akay man aram mo?’

‘Basta. Naimod ko sira san arin yadto na naglakaw ako pa-baybayon…’

‘Nagpabaybayon ka na solo? Na maduru-dampog na hapon? Na bihira na an tawo sa tinampo??’

‘Ma’o…’

‘A… Iya, niyan, mapakarin ka naman…?’

‘Wara ha’k… lakaw-lakaw… aling-aling san langkag…’

‘Iya, hala, ayaw hamok pagpapagab’i, ha?’

‘Ma’o…’

‘Nabati mo yadto, na naimod nganyan niya an paglusad san mga anghel?’

‘He he he… Kan’o man daw ako makabagat sin anghel? He he he…’

‘Atog, naluoy ako sini na babayi… Bunurong an ulo san wara na baliki san katrato… Magtatapo nganyan sira kun diin. Kaya, ma’o yo’n, siga’k sin lantuag maski pakarin…’
_____________________________
Retrato tabi ni Alma Jane Gamil. Salamat po.

An pagluod

SONY DSCAw, nano yadto na sayo, kay tunumparing… Nagluod?’

‘Badi… Pira na yadto kaadlaw silensyuhon, haragyuon pirmi an imód…’

‘Akay daw?’

‘Hmp, badi masugad, sa kaniya nanarawsaw, sa ato an limos pinangduduhal…’

‘Ma’o daw kita… Aw, pan’o, wa’ man siya sin hulugan sin sinsilyo… Kita hamok an pinangbut’ngan…’

‘Kunsabagay, di’ man nag’ud siya pihigon. Ako, tuna ipako dini, hasta niyan, uya pa gihapon, munara na hamok an nagdudurugò…’

‘Ako, grabe man an kasawotan ko. Duwa ini na saday ko na in-aaling, na puro habo magpabutáng…’

‘Ako man, di’ nakaliwán sini na ako alikmod, maski grabi an dagaang…’

‘Iyah…, mayád pa, ato ini pag-iristoryahán…’

‘Ma’o. Hulát-huláton ta. Basi pa kun lumihis na an mutû-mutò, nan umuli dini gihapon…’
______________________________
Retrato tabi ni Alma Jane Gamil. Salamat po.

An pagsiwáy

14632557_1222063271200165_1615007210_oKulibát, ungod man nag’ud an sarabi-sabi do’n sa hugakan…?’

‘Na nano kuno?’

‘Tsk. Atog, an mag-asawa nganyan, si Fausto nan si Fausta, nagbulág ada…?’

‘Wa’ pa daw ako notisya… Aber daw… Kan’hi ngani sa likurán, dini sa yungod san kaláyhonan…’

”Kay? Maano kita do’n… May ihuring ka sa ako…?’

‘Hmmm… Ma’o. Nagsiwáy na man nag’ud…’

‘Akay arám mo?’

‘Asi, imudá, ho, kay an asó san kanira pasungán, nagkaduwá na…’

‘Eh, may sayo pa baga, ho?’

‘Aw, yun na ikatolo na sadáy, an sa ugangan yun ni Fausto, na badi ma’o na naman an in-unungan san kanira paghiran…’
________________________
Retrato tabi ni Alma Jane Gamil. Salamat po.

An latayán pa-sakayán

14125498_288616468178467_8228245931933930381_oNono: Dini tabi, Papay, an pakadto sa bapor…

Papay: Ayaw ngon’a, ayaw ngon’a…

Manoy: Dini tabi, Papay an palugsad…

Papay: Ayaw ngon’a, ayaw ngon’a…

Lalaki sa sakayán: Im’da ini na tolo, kay doon nag’ud sa latayán pagpapasuruhay…

Lalaki pa sa sakayán: Masugad ada, kun doon sira sumakay, libre an bayad…

Nono: Atog, dini tabi, Papay, an pakadto sa bapor…

Papay: Atog, ayaw ngon’a, ayaw ngon’a…

Manoy: Atog, dini tabi, Papay an palugsad…

Papay: Atog, ayaw ngon’a, ayaw ngon’a…
___________________
Retrato tabi ni Eduardo Uy, Jr. Salamat po.

Nagpalabay

13087250_1081083985298095_2177019574613850578_oNatan’aw ko ikaw san ikaw maglabay
naghuhulat ako sadto; nagbabantay
nasilhag ko sa hitsura mo an anino
san timhong san asul na tan’awon
nahinggop ko sa hangos mo
an huyop san berde na kakahuyan
nasamira ko sa imo intunuban
an hapit san kagabonan
naamyong ko sa imo mata
an hamot san mga burak sa banika
naginggin ko sa tunob mo
an gub’at san imo dara
nabilang ko sa pulso mo
an laksi san imo mga bitad
nahapros ko sa dughan mo
an ruyag na harani ka na
nabati ko sa puso mo
an maw’ot na makasangpot na
sa lakdanan san imo hawan
kaogmahan ko hamok na matuparan
an imo kadali na paglabay
maski di’ mo ako nareparohan;
ako, an di’ naiimod
na nagpapalabay.
____________________
Retrato tabi ni Alma Jane Gamil. Salamat po.