Madampog

SONY DSCCloudy
My thoughts are scattered
and they’re cloudy

Tsk, grabe an namatian ko niyan, Padi. Sala-sala, limot-limot, turu-timli. Nahaghag ako, kun sayo kaadlaw, maghali ako sin balay na wara saruwal, he he he…’

‘Kay nano an nangyari?’

‘Atog, san sayo kahapon, pag-abot ko sa balay, namungnan ako san matimalahan ko na an binakal ko ngay’an sa tindahan, gas, imbes na bugas… Kahapon, nagngalas ako, kay mapaiton an pagsipilyo ko. Yadto ngay’an, imbis na kolgit, pomada an insisipilyo ko… Diyablo…’

‘Ha ha ha… Haragyuon an isip mo, Padi. Basi kulang ka’k sa turog…?’

‘Ma’ ada… Matagal sini kun Madi mo… Kun kan’o mag-ituturog, ma’o man nakulog an ulo…’

‘Ba’ah. Masakit yun, Padi, he he he…’

‘Ma’o. Kaya, bagaw ko, ‘mus kita sa dispinsare, kay ayuan ta bulong… Mala, agbay ko pa na naglalakaw kami, pugol ko pa an payong, kay simpre…’

‘Tara…?’

‘Paglabay mi sa sitsiriya ni Amon, may indungawan ako kadali na labaha. Nagmangno ako, iba na man ngay’an an agbay ko…? Salbakut…’

‘Ha ha ha. Saka, di’ nangudyot si Madi?’

‘Ngudyuta, na sigi uga’ng an tinawa… Ma’o man yadto na naagbay ko na babayi, na malin taga-Lubas…’

‘Kay nano ba’ pirmi an nasa isip mo?’

‘Tsk, masakit baga niyan, Padi, an panahon? Ini na idyike… paano kun maparahan kita? Masugad, yo’n, ho, si ku’an, adik yo’n… Uyon pa na paglubong san… Na’dumduman ko an marsyalo, san kinulata ako do’n sa Dancalan, nan dinara sa komandansya… Pagkaadmi ko, sugad sin dunuso gihapon an nagkabarari ko sadto na gusok…’

‘Ma’o… Di’ bale. Basi pa do’n kun di’ na magkulog an ulo ni Madi. Makaginhawa ka na ada… he he he…’
_____________________

Hey sunshine
I haven’t seen you in a long time

Aw, tara, Padi? Matiano?’

‘Mayad. Nawara man ‘to’o an kulog san ulo ni Madi mo. Masiramon man pirmi an turog ko…’

‘Iya, di’ di’ ka na malilipat-lipat, di’ ka na magpaparaisip sin kun nano-nano?’

‘Ma’o pa man… Kay an biktima san idyike, sige pa an daghan, nan an linubong, wa’ pa man kauukad…’

‘Ma’o… Sugad sin di’ pa na’awat, wara man sini na mga sugad sini… Masulit pa ada sa dati…?’

‘Ambot daw…’
______________________
Inspirado san Cloudy ni Paul Simon, 1966

Retrato tabi ni Alma Jane Gamil. Salamat po.

Pista opisyal

15205572_1273026516103840_2013328065_oIbahon na niyan, Padi. Bagaw ngani, maski magkaarabay o magkaharampang, an mga bo’ot, hararagyuan… Sa karaon, wara na man iristorya, maski harampang. Kanya-kanya hungit, kanya kanya man kuhit, san selpon…’

‘Ma’o baga, Padi. Kahampang ka man kunta, maski badi an kaistorya, yadto uga’ng sa Rusya, ha ha ha…’

‘Sa mga sasakyan, sa ten o sa bus, kanya-kanya dungaw sa selpon. May hararumon an asdang, may nag-aabrak sin solo, may nagtatango-tango…’

‘Ma’o. Kun iba na, malin makauuyam pag-irimodon. Haros pa hamok, an mga ulo na mga nakaubo, pagtaradulon…’

‘Ako, naggagamit man, kay simpre, di’ ta aram kun may magahoy o mabalita… Ugaring, gusto ko masarihan gihapon an sugad sadto na wara pa selpon, maski sayo hamok kaadlaw…’

‘Paano?’

‘Mauli ako sa Bulusan. Di’ ha’k ako magdadara sin selpon. Makadto ako sa baybayon. Didto, mamuskay ako, mahimo sin bukid-bukid na baybay, o maasdang hamok sa lawod…’

‘Nano an igahoy mo so’n na adlaw?’

‘Ah, ma’o yun an ako pista opisyal…’
___________________
Retrato tabi ni Alma Jane Gamil. Salamat po.

Laktas nan dararo

14938073_1395471727131662_1995681227_nMatiano an byahe niyo pauli nan pabalik?’

‘Mayad man. Mayad, kay may lihisan na an tinampo. Di’ na maglalabay sa sentro san Sorsogon, kun wara man tuyo…’

‘Iya, kun may tuyo…?’

‘Aw, paan’hon, di’ nahapit?’

‘Matiano man an sentro niyan? Di’anis pa man?’

‘Aw, kun naruyag ka sin laktas o sin dararo, maruyag ka san sentro…’

‘Laktas? Dararo? Nano an mga koneksyon so’n sa sentro?’

‘Ay, atog, yo’n in ramok… Malin an sentro, uyagan sin mga traysikel. Kun nagkakadurungan sa tinampo? Ba’a na sugad nag’ud sin nagkaburugaw na kalaktasan, o panon sin mga dararo, kun tiuuran…’

‘Di’ ko na’sabutan…?’

‘Ay, di’ maramok…, mapo’ot…, mapawot…’
______________________
Retrato tabi ni Nicole Mina. Salamat po.

Sudat, sukat, suwat

sampyonWat’, hapot ni Pilato, ‘es datrot?’.

‘I-ikaw tabi an inhapot, Sintor’, bagaw sin sayo na miron sa inkakagalatan na bakser nan pyutyur prisidint, na tunungkahal, nan unimod sa langit.

‘Ah, e, umm, datrot, es… yono, ay…, aywana…, gana…, …yono…, en ebri nyu nyer in awr kawntri, wi heb iksplusyon…, yono…, blam! ka-boom!… And en ebri nyu nyer in awr kawntri, so mini brek der pinggers. So…, aywana…, gana… yono, no more payrkraker… Onli torotot… Toooot! Sudat, no more pinggers and pinggerlings tukat… Simpol, hmm?’

‘Ah…, eh, e….’, namungnan si Pilato. Malin nagutidan. Unayo sin sayo na platito na tubi, nanawsaw nan, sa pagkataranta ada, kinuram’usan an sadiri, nan nagpaaram.

‘Hmmh’, bagaw ni Sintor sa miron na pinananggahan, ‘paghuna niya, di’ ko aram an trot? Kaya kamo, labi kamo na kabataan, yo syod ulwis, habpit in gad, sudat, yono… esberihard…’

Sa dalan pauli, hunapit sa tindahan ni Inoy Tura an miron, nan bunakal dulsi. ‘Masakiton pagsabuton si sintor… Sugad ako sin inpupungatan kun kaistorya ko. Sugad ako sin tisusunggo…’

‘Tsk’, simbag ni Inoy Tura, ‘sukat baya… na nakiistorya ka san mga sugad so’n na praktisado… Mati’ano, mag-imod ka ha’k…’

‘Hmm, diri’, bagaw san reporter, ‘nagkakaruruyag kaniya kay pirmi tsampyon… Siya an nasisikop na iharambog sa iba na nasyon…’

‘Aw, ma’o’, bagaw ni Inoy Tura. ‘Di’anis pa kunta kun an hinguhaon ta, na ihambog sa iba na nasyon an mayad na ugali ta, an mayad na paggobyerno ta…’

Sa telebisyon, naiimod an interbyu kun Sintor. ‘Ah, Sintor, is it true that you attended only one session in the 16th Congress?’

‘Suwat?’, bagaw ni Sintor. ‘Ay serb da pipol bay baksing, ok?’

‘What about your legislative work?’, bagaw san reporter.

‘Suwat?’, bagaw gihapon ni Sintor. ‘Ep da pipol bot por mi, I wel wen, ok?’.

 

Dinaya(l)

13938141_279585059081608_2786710228434850483_oAy, ambot
kay mayon sin lugar
na kun may babayi na hinuhumok
imbes na an naghumok an patayon
matapos kunta anitan
an babayi ugaring an pinapatay
san sadiri pa ‘gud na pamilya
kay maraw’ay nganyan

Ay, atog
mayon nganyan sin mga biktima
sin pagbihag o pagdara na kontra sa bo’ot
na pag-abot san magpapatalkas kaniya
siya pa an nagdedepensa
sa nagbihag kaniya

Marasa pa
na inpaparahulit-hulit
na buwaon nganyan nan makalit
pag-aabot sin pirilian
an buwaon nan makalit man gihapon
an pinipirili

Dini man sini
may sinubol nan pinalayas
kay daghan an pinapatay nan kinalit na yaman
pag-upras, inurgulyo, sinaluduhan
twenty-one gun salute pa an pataliwan
sa diktador na binis’ang

May nakasilhag kunta
na lidaw ngay’an an napili
nabanwit sin pahulad na troll
nan padagos pa na inmumumong
sin mga imbento na istorya
nan retrato na dinoktor

Ay, ba’adaw
na niyan mas urog siya kabaskog
sa pagmuda nan pagkuspa
sa tindog na diri niya kauyon
an pinakusog pa niya na tag’ok
tahob sa sadiri niya na burong

May nalabayan siya na iskaparate
sin mga antipara na de-kolor
sunari siya pagsul’ot
naruyag sa kaniya naimod
na an kolor san langit na asul
abuhon nan itom
________________________
Retrato tabi ni Eduardo Uy, Jr. Salamat po.

Pagngaran man

15153051_1273104406096051_1776691959_oNagbagat sira sa simbahan sadto na hapon, pakatapos san kanira nobena. Kay tuumon na, o may nagagalatan ada, malaksi niyan an kanira pagnobena. Maski pirmi sira nagkakatuparan, niyan na man hamok sira nag-ergo.

‘Hoy, baga nabuhayan na si Minda?’

‘Oo, kagab’i na katutnga… Mala, puruyaton kami…’

‘Aw, di’ mapuyat, kun katutnga, may kasiributan?’

‘Hmh… Aw, ma’o…’

‘An masunod so’n, bunyag, ha?’

‘Atog,, ma’o ngani an ibatugan san puyat mi… An pagpili sin ngaran…’

‘Ba’dawh… Himua daw na dyunyura mo…’

‘Hmh, daghanon an mga gusto… An ina, bagaw, kun babayi, Mocha, o Sandra, Gloria, Imee, o Honeylet… Iya kay lalaki…?’

‘Aw, hi hi hi…’

‘Bagaw lugod san ama, di’anis nganyan kun luluon na Bato, na an ngaran, manglain-lain man an gusto… Rody, Ronald, Martin, Manny, Peter, Richard, may sunugad man, Vitaliano nganyan, o Perfecto, o Salvador, na intirinaw’an, kay mga sa gurang nganyan…’

‘Iya, tara? Nano an napili niyo?’

‘Eh, mag-ano, na namalinghaw an bata. Unula, nan namaraig na biyo… Atog, grabe lugod na haghag mi…’

‘Ay, ba’ah… Bo’ot ada sabihon, habo niya san mga gusto niyo ingaran kaniya…’

‘Badi…’
______________________________
Retrato tabi ni Alma Jane Gamil. Salamat po.

An masunod na pagbaragat

OLYMPUS DIGITAL CAMERAHigh school life, ba’t ang high school life
Ay walang kasing saya?
Bakit kung Graduation na’y
Luluha kang talaga?
– Sharon Cuneta, High School Life, 1981

Madali na magPasko, Padi… Mamangno, Kamahalan…’

‘Aw, may Bag’ong Taon pa, nan sin Kandelarya, he he he…’

‘Aw, ma’o. Pero kun Kamahalan baga an baragat gihapon?’

‘Aw, simpre. Kami sa klase mi, taon-taon na nag’ud, batog san tutawsan… basta… Pirmi mi yun inpapaabot na okasyon. Mala, di’ na man kami nakalalam san prusisyon nan pagpasimbahan, kay pagbatog san Semana Santa, batog na man an harapit-hapit, nan diriyo-diyo, he he he…’

‘Kami, na-payt man sin baragat, diri ha’k sugad san sa iyo…’

‘Ay, kami, pambihira, kay intiro interesado, nan wara sin pangalang-alang, maski nano an kamutangan, an hitsura, an naabot… Basta baragat… Kararaw, nan tirinawa kun nagkakadurumduman an sadto, he he he…’

‘Nano ba’ kamo na bats?’

‘Nayntin-itiwan… Mala, an kanta mi sa gradwisyon, an sikaton sadto na kanta ni Sharon, an High School Life…, he he he… Angayon man, kay sige an pakyurut, sugad san kanta na an liriko, sarakot na Tagalog nan Ingles sin hayskul, he he he… Nan  hiribian man ‘to’o san gradwisyon. Abay pa, sugad kami sadto sin di’ magbuburulag…’

‘Di’anison baga an hayskul, ha?’

‘Ma’o. Niyan, kada baragat mi, may islogan kami. Mga kanta san panahon mi. San arin yadto, Come Together. Mamangno, Get Back. Mayon pa sin We Are Family, he he he… Pinamagletra ini sa tisert, na amo insusurul’ot sa parada nan pareretrato… An handa mi, pirmi may litson, nan malin nag-aalawak-awak an Emperador, he he he…’

‘Sa masunod na Kamahalan, nano daw an islogan niyo?’

‘Hmh, may sunugad na, Together Again nganyan… Para kay…’

‘Para kay nano?’

‘Tsk. Sugad sin malungsi niyan an baragat…’

‘Lugod? Aw, bagaw ko, taon-taon, nagkukusog pa…?’

‘Tsk, matagal sini na…’

‘Na nano…?’

‘…Pasuruhay sa Pisbok? Nganaon na. Hasta san Pisbok mi sa bats, murudahan na uga’ng nan hiripaan… Salbakut yun…’

‘Tsk. Malin karaging na man nag’ud niyan an Pisbok. Dati, padaraghanan prend. Niyan…’

‘Niyan, sige ko’k an ka-an-prend… Kay manta…’

‘Iya, madagos pa ada an iyo baragat?’

‘Badi diri. Kun may magpirit, badi mauli man ha’k sa pasuruhay. Badi magrarabakan litson nan sarsa…’

‘Badi magtarapyahan Emperador, ha?’

‘Badi…’

‘Iyah… Wara Together Again, ha?’

‘Burulag again, mayon ada…’
___________________________
Retrato tabi ni Sg. Salamat po.