An kudál

13640949_1129159647157195_7089179431481116222_oSimple man ha’k nganyan an gusto san bag’o na hepe sa baryo: an kasiguruhan na libre an mga taga-baryo, labi an kabataan, sa maraot na duga.

‘Duga?’, hulit sin di’ tulos nakasabot. ‘Nano na duga?’

‘May duga na diri di’anis an epekto sa kabataan, o maski pa sa daragko na’, bagaw san hepe. ‘Kun matumar mo ini, o masang’ab, o matadihan sa nano man na paagi, makaaram ka paghimo sin maraot… Isipa an salamapati na maglukat sin mata sin hinulid na bata, o matam’is na prutas na an balagon magtatahob, magraraot sa kararani na tinanom, o masiram na pagkaon na makahudong, makaraot sin isip sin sin’o man na magtadi…’

‘Aysusssss…’, bagaw san namagpakabati sini. Nanggirirabo an boses. Intatarakigan an hangos, kurulbaon an sayod. Nangururos sira, tagtorolo kabeses. An iba ngani, unom, kabeses. ‘Mmmmmm-ma-ma-ma-makkkk-kahaha-ddddokkkk….’

‘Gusto niyo na masugad so’on an iyo kabataan? Hmm?’, hapot kanira san hepe.

‘Habo! Habo kami! Demonyo ha’k an magdadara so’n dini!’, bagaw san katawohan.

‘Iyah…’, padagos san hepe. ‘Matugot kamo, na presuhon ko an magdara sini na maraot na duga dini sa baryo?’

‘Diri!. An magdara so’n dini, palayason! Isubol!’

‘Diri!’, bagaw san iba. ‘Patayon! Hil’angon! Gisahon! Sanlagon!’, bagaw man sin iba pa.

‘Aw, ayaw so’n na sanlag, kay kun sudaan sin bis’ang’, bagaw man sin makaraw-karaw.

‘Basta! Peste yun na magdadara so’n! Patayon!’, bagaw nira.

‘Iya’, bagaw san hepe. ‘Dahil sini na iyo mandato, ako na an bahala…’

Una na hinimo, an pagkudal sa palibot san baryo. Di’ na makaduru-dalagan an kabataan maski diin na banika, na sugad sadto. An nahihimo na hamok nira, magsikop-sikop sa pag-itan san mga bala.

Pinangpulod man nan pinanggabot an mga tinanom nan kahoy na di’ nira kila o inkunu-kuno na may maraot na duga. Tinuda hamok an nagkapira.

May mga taga-baryo na nag-oro-iristorya manungod sini na duga. An nakabati kanira sini, sinumat sira sa hepe. Pinadakop sira, nan pinanggapos didto sa tangkal kaurupod san kabaktinan. An nagsayuma, pinaratay.

Sa luwas san kudál san baryo, wara man sin nagbale san mga tinanom nan mga kahoy, na padagos na nagtuturubo nan namururak o namurunga. May nagsakat na nahulog. May tunadi san bunga na nahilo. May nalugtok sin napal’ak na sanga sin puno.

May nangutos sin burak na sinabong sa kanira lamesa. May nanagot sin bunga na pinanulsihan o sinuli nira. Nan an kabataan, nakadalagan sin wara kaulangan. Kun iba na, may napapangkog, napapanggasan o napipilayan. Kun iba na, sa pag-uruyag nira, naghihiriran, nag-aarapin, nagtitirinawa, o naghihiribian.
______________________
Retrato tabi ni Alma Jane Gamil. Salamat po.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s