An dirì mansanas

DSC_0043 2Taod-taod na yadto. Mala kay mabaskugon pa an ama ko, nan ako man, pirmi pa kuruwuton sa bado niya, pirmi hadok, pirmi ngalas, habo siya buhian, kay kun bigla ako mawaraan.

Nalabayan mi yadto na pala-pala, na may nagkakanap na balagon, na mabungahon ‘gud; bunga na talimon na pus’aw na berde, na namaglaylay sa irarom san pala-pala. Hinapot ko siya.

‘Papay, nano tabi yun, ho?’

Unimod hamok siya sin kadali, nan malin wara sa isip na sunimbag, ‘A, ku’an…, mansanas…’

Naniwala ako. Sadto, nan maski niyan ada, an surumaton niya, tama nan ungod pirmi sa ako pagbati nan pagsabot; wara sin pangontra, ni pagduda.

Pira ka-taon an lunihis, binisita ko siya. Sa kaniya nahihigdaan, luway-luway ko siya inrani. Sinayudan ko an naghihigda na lawas, na piyong an mata, maski ada di’ man turog. Dako na an liniwat san hitsura niya. Di’ na silhag an dati na baskog nan kusog. Malin may lunabay, nan hininggop an mga ini hali sa kaniya; binilin hamok an diyo niya na nagaptan. Sugad sin yamit, na an nabilin hamok kaniya, an mga ilo na sunab’it sa kaniya mga guramoy, san siya nakibugnutan, na wara siya panggana.

Wara lugod ako pagmangno, na muklat na ngay’an siya, nan insasayudan ako san rurat niya na mga mata. ‘A-aw…, uya ka…?’, bagaw niya, na malin tibubuhat, para kay habo na magsunod sa isip an lawas.

Pinirit ko magpaimod sin mayad na pandok. Kinumusta ko siya, nan pinadayag an dara ko sa putos na silhag.

‘Nano baga ini?’, bagaw ko kaniya.

Sinayudan niya sin mayad, na malin pirit inhitsuraan an ako inpapadayag, basi ada dirì ako madisganar. Lunimbag siya, puniyong. ‘M-mansanas…?’

Pira na yadto kataon, na engkwentro mi pira na minuto bag’o siya namatay. Hasta niyan, di’ ko nalilim’tan, nan pirmi ko naiisip, an manungod sa prutas na di’ man ngay’an mansanas. San madiskubre ko an ungod na ngaran, langbo pa man an isip ko. Kaya malin may pagmutu-muto, pagkaraw’ay, nan pagkadisganar na namatian ako. Yadto na panahon na nasa higdaan na siya, iba na an pamati ko, manungod sa mga magurang, na pirmi maw’ot an kaayadan sin bata, na kun iba na, napapasepara an kanira sadiri na kakulangan nan kaluyahan. Sugad sadto na prutas. Di’ man mansanas, maski di’ man bo’ot sabihon na maluya, kumpara sa mansanas.
__________________
Retrato tabi ni Sg. Salamat po.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s