An pinangibugan

birdman01‘Ay, ba’a, Madi… Kadi’anis san kalibo ni Indoy… Daghanon na buro, nan burus’ugon… Pagkahubal sini, mayad ini na saputon… O, bananakyu…, ha?’

‘Ma’o…’

‘Akay mabudlay man an simbag mo? Di’ ka naruyag mag-imod sini na kalibo?’

‘Aw, matagal na pinangibugan na naman ni Inday…’

‘Intutudkan na naman? Ba’ah! Ika-pira na yo’n?’

‘Ikasiyam…’

‘Taon-taon nag’ud, ha?’

‘Unong ha’k sin namok…’

‘Akay kasal’an sin namok?’

‘Aw, kay kaipuhan sin moskitero. Bagaw, pagkukutay ni Indoy, nalalakadan si Inday, na naburod man diritso…’

‘Mararahon, ha? Iya, di’ magsari sin katol?’

‘Hmm, sinisirip’on an kabataan san aso…’

‘Ku’an ada… bastiktomi…?’

‘Hmm… Kasal’an yun…’

‘Di’ ku’an, kundom…?’

‘Hmm, bagaw baga, matarasa an rami?’

‘Ha ha ha, nano yun, inpapang’os?’

‘Pwera karaw, naluoy ako kun Indoy na bata ko… Nanggantol na sin kauubra…’

‘Iya kay dirig’anison an kabataan nira… Mga abubungon! Haraligpot, pero mga dasok…’

‘Dasok man pirmi an karaon… Mala si Indoy, kay malin pirmi na ha’k inkakapoy…’
____________________
Retrato tabi ni Birdman. Salamat po.

Advertisements

An tindera

1014377_402240293254452_137805826_n‘Ay, mayad, kay uya ka… Dini ka na’k paghimo kalo, basi maiban-ibanan an langkag san pagbantay dini sa tindahan…’

‘Aw, hala, kay may bag’o ako na inagsa, makapakihalyaw ako dini sa imo sin badi sa’ ka-semana… Kay nano baya, kay sugad sin mabudlayon an panurutinda mo niyan? Dati, mabaskugon ini na imo tindahan…’

‘Ay, ambot… Mala yun, ho, kay sinirahan ko na’k an duwa na dahon san panira… Wara na man sulod an mga garapon do’n… Nagtarami an kadulsihan, kay wa’ na man nagbabakal…’

‘Badi tangkod ko…’

‘Nano…?’

‘Aw, kay si Mano Tancio baga, kun nakihalyaw dini, nangingkudan do’n sa kaabay san mga garapon, nan i’itaas an sayo na bitiis, nan mamintana na an lukog, he he he…’

‘Eh, di’ man ada… Nan wara na man baga dini, kay punaManila na?’

‘Ma’o? Kan’o pa?’

‘Tolo na ka-semana. Mala kay nagkakadali, binilin sa ako an ayam…’

‘B-binilin an a… Ay, kaya man… Iyah, m-mauli ngon’a ako, kay, ho, kun matubod an insusugna ko…’

‘Aw, na’ ba’ kay… Hoy…! Nabilin mo an binakalan mo…! Hoy…!’
_____________________
Retrato tabi ni Alma Jane Gamil. Salamat po.

Piyóng na pagpalís sa mga liriko san She Came In Through The Bathroom Window san Beatles

20160331_153344She came in through the bathroom window
Protected by a silver spoon
But now she sucks her thumb and wanders
By the banks of her own lagoon

Sa bintana san banyo siya pag-agi pagsulod dini
Dinukdók sin kutsara an tarangka pag-abrihí
Niyan, ugom an kaniya tangan, na’mungnan siya sa paglakaw
Sa tangpi san nahimo niya na tamaw.

Didn’t anybody tell her?
Didn’t anybody see?
Sunday’s on the phone to Monday
Tuesday’s on the phone to me

Marasa pa na wara nag’ud siya kasabihi?
Marasa pa na wara nakatan’aw tulos sini?
Si Sandy liwat, Lunes pa do’n sa kaniya selpon
Na-Martes man, nakihuron sa ako na ipa-lod gihapon.

She said she’d always been a dancer
She worked at 15 clubs a day
And though she thought I knew the answer
Well I knew what I could not say

Bagaw niya, dati siya na baylarina
Kun iba na nganyan, di’ ha’k kinse an kostumer niya
Aram niya na ini, aram ko
Aram niya na ako, di’ magsusumat sa iyo

And so I quit the police department
And got myself a steady job
And though she tried her best to help me
She could steal but she could not rob

Kaya ako, bunutas na’k san pagpulis didto
Nan hunanap sin mas mayad na trabaho
Hininguha kunta niya na madanunan ako
Kun nakapangalit, o nakapangawat, sin kun nano-nano

Didn’t anybody tell her?
Didn’t anybody see?
Sunday’s on the phone to Monday
Tuesday’s on the phone to me

Mayad, kay wara niyo siya sabihi?
Mayad, kay wara niyo kasikupi?
San Domingo, pag-ihahali ko na Lunes
May ginahuyan na ako na matapo sa ako na Martes…

Oh yeah

Atog, ma’o
____________________
An retrato tabi, kuha sa Pintô Art Gallery.

Di’ man diwata

SONY DSC‘…Panabot ko nag’ud, mga diwata, kay mga nakabistihon sa kaalang-alangán… Kun di’ ko pa naimód an sayo kanira, na may sul’ot na antipara…’

‘Iyah… sugad yun sadto na nagparapanghadok sa ako. Butbut nganyan… Nahadukon na kunta ako… Mamangno, nalinagapák an sapák sa nangagat na namók… Kay pagkakagatón pa man sin namók an butbot?’
_____________________
Retrato tabi ni Alma Jane Gamil. Salamat po.

Pagpirók san taón, pagtangbará san nakaagi na panahón

DSC00790Si’apo yun na ‘dati na buhay’, nan an pagtubód sa pagkabuhay gihapon, kun tinampo an buhay ta, malin sarayuan hamok an ato paglabay. Kun maisipán an paghalì, di’ na maglaóm sin pagbalik. An pagpara-balik-balik, di’ man nag’ud paghali. Malin, an gahoy so’on, urun-urun; lakáw sin maburong.

Paghali ko san sitenta’i’syete, di’ ko inhuna na ma’o na yadto an gutúb san pag-istar ko sin Bulusán, na an talagsa, maulút, nan kadali na pagburú-bisita, labáy-labáy na man hamok; diri na pagbalik, o pag-istar gihapon. Nagahoy hamok na Bulusanón kay an kinaadman, kinaandan, nan pagmangno, kunupót sa isip nan kalág na daóg pa an kadúl sa panit.

Di’ man hamok ako an naghali, nagsari sa iba, naglanat san gurút sa palad. An kinadak’an na balay, inkabayaán.

Minsan, pagbisita ko, nautadlan ko an mga natuda na hinanip sa mga surudlan sa kada saragdangay na kurú-kwarto. Sinukay ko an mga natipig na gamit, inasdang ko an mga tuda na retrato sa lunúb, sinayudan ko an mga yadto pa na istatwa nan istampita, rinaska an mga nagkilay-kilay na sab’itan sin bado, na wara na man sin mga sab’it na bado. Nan kinaistorya ko an sadiri.

‘Ma’o ini… dini… sadto…’ May langkág, may pagmaw’ot, may pagkagutom sa dati na natadihán. Ini na namatian, naisurat, nahimo na istorya: An dati mi na in’istaran.

May naimód ako na sine, Hearts in Atlantis (2001). Aktor si Anthony Hopkins, awtor si Stephen King. Di’ ko pa yadto nabasa sa libro. Inimód ko hamok dahil sa aktor.

An istorya, manungod sa pagiging bata, paghali sa kinadak’an na lugar, nan pagbalik, makalihis an halaba na panahon. Kun umimód ka sin sine, o bumasa sin istorya, manungód sa pagkabata, maiimód mo an sadiri mo sa istorya. Ikaw an bata. Ngaran ni Anthony Hopkins an dako, kay dako an ngaran niya bilang aktor. Ugaring, may kaitsahan siya sin surumaton dini, an bata, si Anton Yelchin. Sa kaniya pagsabuhay san papel na Bobby Garfield, hustuon an pangiwa-kiwa, an pamandok, an surumaton nan tono, an imahen sin bata na inosente, may mga hapot, may nangangalasan.

Bag’o magsoltero, hunali didto sa lugar si Bobby Garfield. Pagbalik niya, iba na an itso nan hitsura san lugar. Mamundo nan mabudlay na. Sugad sin an lugu-lugo san nawara na pagkainosente, wara kaayugi hasta niyan. Badi an iba na pagbalik man nag’ud, sugád sini, maski may mga pagbalik man na pambihira, maogma.

Di’ ko na na’lim’tan an istorya sini na sine, nan san pamati na dara niya pirmi, kada hulit ko na pag-imód. Kada hulit, malin una pa hamok na pagkaimód.

Tunalagsa an pelikula ni Anthony Hopkins. Naluyahan na ada san mga bag’o na piyesa. Si Anton Yelchin, malin sige pa an daghan san mga papel na kaniya in’gampanan sa nagkapira pa na proyekto, sayo na an urhi ko maimód, an Rudderless (2014).

San Hunyo 19, 2016 nganyan, namatay sa aksidente si Anton Yelchin sa edad na 27. Dahil sini, bunalik, tunangbará gihapon, an nakaagi na panahón sa Hearts in Atlantis, an mga surumaton ni Bobby Garfield:

‘Akay pirmi ta in’iisip na an balay ta, di’ magbabag’o? Wara man sin di’ nagbabag’o…’

‘Makunswelo, na kun bata ka pa, an adlaw, halabaon. Niyan, malin napirok na hamok…’

‘Kun kan’o niya ruyag, nabasang na hamok pagtangbará an nakaagi. Di’ mo ngani aram kun diin ka dadar’hon. Maw’oton mo na hamok na pakadto kamo sa lugar na gusto mo…’

Kutà

20160519_092935‘…Ma’o, Inoy Ose…, iba na man nag’ud niyan an panahon… Malin nganaon niyan an pagkaturungà…’

‘Bagaw ko baga sa Noli, ‘Kadaghanan, kapay an pag-imod sadto na an kaisipan lain sa kaisipan nira. Kaya ngani baga ako, an pag-imod nira, kapay…?”

‘Ma’o tabi. Nakabalilang niyan kun arin an buwa, kun arin an ungod…’

‘Bagaw ko pa, ‘…An gobyerno, wara sin aram manungod sa mga tawo. Ugaring, an mga tawo, mas diyo pa an aram manungod sa gobyerno. May mga inutil na opisyal, o maraot, kun gusto mo, mayon man sin mga mayad, na wara nahihimuan kay may inkakasangusang sira na but’anon na masa, katawohan na di’ ngani nakiglabot sa mga bagay na apektado sira…’

‘Kun sa mga opisyal tabi, daghan an nangirog sa imo…’

‘Nano…?’

‘Ikaw pan’o, pinangbutang mo an sadiri mo sa posporo, punerarya, tinampo, semento, iskwelahan, monumento…’

‘Bayani man ako, na punapatay pa…’

‘…An mga niyan, pinangbutang an sadiri sa mga tinampo, sa mga iskwelahan, mga tulay, mga poste, nan mga bandera kun pista… Kun bayani sira, ambot baga… Badi inhihingpit pa…’

Marmol

SONY DSCIba man yadto na kaagahon… An pag-imód ko san sirangan, sugád sin marmol…’

‘Marmol?’

‘Oo… Isipa an tinunaw na tabliya na sinákutan sin hatok, na di’ pa nakukugay sin mayád…’

‘Aw, ma’o…’

‘Nan sa butnga, an namagaang na bulan na kunurit an sunâ…’

‘Nano daw… paligsók?’

‘Hm, diri… Inpaimod san bulan an kusóg niya, na badla sa lawód… Kun sa marmol, silhag hasta sa iraróm…’
___________________
Retrato tabi ni Alma Jane Gamil. Salamat po.